Divertikül ve divertikülit
Divertikül, kalın bağırsak duvarının zayıf noktalarından dışa doğru oluşan küçük keseciklerdir. Bu keseciklerin bulunmasına divertiküloz denir. Yaşla birlikte sıklığı artar; ileri yaştaki kişilerin yarıdan fazlasında vardır ve çoğu kez kolonoskopide ya da tomografide tesadüfen görülür.
Çoğu kişide sorun çıkarmaz
Divertikülü olanların büyük çoğunluğu ömür boyu hiçbir yakınma yaşamaz. Raporda bu bulgunun yazması hastalık anlamına gelmez, tedavi de gerektirmez. Kanser öncesi bir durum değildir.
Divertikülit
Keseciklerden biri iltihaplandığında divertikülit gelişir:
- Çoğunlukla sol alt karında sürekli ağrı ve hassasiyet
- Ateş
- Bulantı, kabızlık ya da ishal
Tanı genellikle tomografiyle konur. Hafif ataklar evde, sıvı ağırlıklı beslenme ve gerekirse antibiyotikle; apse, delinme ya da tıkanma gelişen ağır ataklar hastanede tedavi edilir. Yineleyen ya da sorunlu ataklarda ilgili bağırsak bölümünün ameliyatla çıkarılması gündeme gelebilir. Atak yatıştıktan birkaç hafta sonra, yakın zamanda yapılmadıysa, kolonoskopi önerilir.
Divertikül kanaması
Kesecik içindeki küçük bir damarın açılmasıyla ağrısız, ani ve bol makat kanaması olabilir. Çoğu kendiliğinden durur, ancak acil değerlendirme gerektirir.
Beslenme: eski bir yasak kalktı
Yıllarca çekirdekli yiyecek, kuruyemiş, mısır ve susamın keseciklere takılıp iltihap yaptığı düşünüldü. Bu görüş doğrulanmadı; bu yiyecekleri kesmeniz gerekmez. Aksine lifli beslenme, yeterli sıvı, düzenli hareket, sigaradan uzak durmak ve fazla kilodan kaçınmak atak riskini azaltır. Yalnızca atak sırasında geçici olarak sıvı ve posasız beslenmeye geçilir.
Atakların sıklığı, şiddeti ve tedavi seçenekleri her kişide farklıdır.