Hasta bilgilendirme

01

Mide ve yemek borusu

4 soru

Mide ve yemek borusu

Reflü nedir, ne zaman önemsemeliyim?

Reflü, mide içeriğinin yemek borusuna geri kaçmasıdır; göğüste yanma ve ağza acı su gelmesiyle kendini gösterir. Ara sıra olması olağandır. Haftada iki kezden sık yineliyorsa, uykudan uyandırıyorsa ya da yutma güçlüğü, kilo kaybı, kanama gibi uyarı belirtileri eşlik ediyorsa değerlendirilmesi gerekir.

Yanıtı okuyun

Mide ve yemek borusu

Gastrit ile ülser aynı şey mi, neden olur?

Aynı şey değildir. Gastrit mide iç yüzeyinin iltihabıdır; ülser ise mide ya da onikiparmak bağırsağı duvarında açılan yaradır. İkisinin de en sık iki nedeni Helicobacter pylori bakterisi ve ağrı kesici ilaçlardır. Stres ve acılı yemek ülser yapmaz, yalnızca yakınmaları artırabilir.

Yanıtı okuyun

Mide ve yemek borusu

Helicobacter pylori bulundu. Tedavi şart mı, tekrar eder mi?

Helicobacter pylori çok yaygın bir mide bakterisidir ve taşıyanların çoğunda hiç belirti vermez. Ülser, gastrit ve mide kanseri riskiyle ilişkili olduğu için saptandığında genellikle tedavi edilir. Tedavi 10 ila 14 gün süren, birkaç ilacın birlikte kullanıldığı bir kürdür; başarısı mutlaka kontrol testiyle doğrulanır.

Yanıtı okuyun

Mide ve yemek borusu

Hazımsızlık ve şişkinlik ne zaman ciddiye alınmalı?

Yemek sonrası dolgunluk, erken doyma, üst karında yanma ve şişkinlik çok yaygındır ve çoğu kez altında ciddi bir hastalık çıkmaz. İleri yaşta yeni başlayan yakınmalar ile kilo kaybı, yutma güçlüğü, kansızlık, kanama ve inatçı kusma ise mutlaka incelenmesi gereken uyarı belirtileridir.

Yanıtı okuyun

02

Karaciğer

4 soru

Karaciğer

Karaciğerim yağlı çıktı. Bu ciddi bir şey mi, geri döner mi?

Karaciğer yağlanması yetişkinlerin yaklaşık dörtte birinde görülür ve çoğu kişide yıllarca sessiz kalır. Bir bölüm hastada iltihaba ve zamanla karaciğerde sertleşmeye ilerleyebilir. İyi haber şudur: erken dönemde geri döner. Vücut ağırlığının yüzde 7 ila 10 kadarını vermek yağlanmayı ve iltihabı belirgin biçimde azaltır.

Yanıtı okuyun

Karaciğer

Hepatit B taşıyıcısıyım. Ne anlama gelir, aileme bulaşır mı?

Hepatit B virüsünü altı aydan uzun süre taşımak kronik enfeksiyon demektir. Çoğu kişide virüs sessizdir ve hemen ilaç gerekmez, ama ömür boyu düzenli izlem şarttır. Virüs kan, cinsel temas ve doğum sırasında anneden bebeğe geçer; aynı sofrayı paylaşmak, sarılmak ya da öpüşmekle bulaşmaz. Yakınlarınızın aşılanması en etkili korunmadır.

Yanıtı okuyun

Karaciğer

Karaciğer enzimlerim (ALT, AST) yüksek çıktı. Ne anlama gelir?

ALT ve AST, karaciğer hücreleri zorlandığında kana karışan enzimlerdir. Hafif yükseklik çok sık görülür ve tek bir ölçüm tanı koydurmaz. En sık nedenler karaciğer yağlanması, alkol, ilaçlar ve bitkisel ürünler ile viral hepatitlerdir. Değerlerin yüksekliği hasarın ağırlığını her zaman yansıtmaz; nedeni bulmak için adım adım inceleme yapılır.

Yanıtı okuyun

Karaciğer

Siroz nedir, ilerlemesi durdurulabilir mi?

Siroz, yıllar süren hasar sonucu karaciğerde yaygın nedbe dokusu oluşmasıdır. Erken evrede çoğu kişi belirti hissetmez ve uzun yıllar iyi yaşayabilir. Altta yatan neden tedavi edildiğinde ilerleme durdurulabilir, bazen kısmen geriler. Alkolü tümüyle bırakmak, düzenli ultrason ve endoskopi kontrolleri ile ilaçlarda dikkat temel kurallardır.

Yanıtı okuyun

03

Safra ve pankreas

3 soru

Safra ve pankreas

Safra kesemde taş çıktı. Ameliyat olmam şart mı?

Safra taşı çok yaygındır ve taşı olanların çoğu ömür boyu hiçbir yakınma yaşamaz. Belirti vermeyen taş için genellikle ameliyat gerekmez. Tipik ağrı atakları başladıysa ya da taş iltihap, sarılık veya pankreatit gibi bir soruna yol açtıysa safra kesesinin alınması önerilir. Safra kesesi olmadan sindirim normal sürer.

Yanıtı okuyun

Safra ve pankreas

Akut pankreatit neden olur, tekrarlamaması için ne yapmalıyım?

Akut pankreatit, pankreasın ani iltihabıdır; kuşak tarzında sırta vuran şiddetli üst karın ağrısıyla başlar ve hastanede tedavi gerektirir. En sık iki nedeni safra taşı ve alkoldür. Atakların çoğu hafif seyreder ve birkaç günde düzelir. Yinelemeyi önlemenin yolu nedeni ortadan kaldırmaktır: taş varsa safra kesesinin alınması, alkolün bırakılması.

Yanıtı okuyun

Safra ve pankreas

Pankreasımda kist görüldü. Endişelenmeli miyim?

Pankreas kistleri, başka nedenle çekilen tomografi ya da MR incelemelerinde sık rastlanan bulgulardır ve yaşla birlikte artar. Büyük çoğunluğu iyi huyludur ve yakınma yapmaz. Bazı kist türleri uzun yıllar içinde değişim gösterebildiği için düzenli görüntülemeyle izlenir; az sayıda hastada ameliyat gerekir.

Yanıtı okuyun

04

Kalın bağırsak

3 soru

Kalın bağırsak

Kalın bağırsak kanseri taramasına ne zaman başlamalıyım, polip ne demek?

Kalın bağırsak kanserlerinin çoğu, yıllar içinde yavaşça büyüyen poliplerden gelişir. Polip kolonoskopi sırasında çıkarıldığında bu zincir kırılır. Ülkemizde ulusal tarama programı 50 ile 70 yaş arasındaki herkese iki yılda bir dışkıda gizli kan testi ve on yılda bir kolonoskopi önerir. Birinci derece akrabasında bu kanser ya da polip olanlarda taramaya daha erken başlanır.

Yanıtı okuyun

Kalın bağırsak

Sürekli kabızlık çekiyorum. Ne yapabilirim, ne zaman incelenmeli?

Kabızlık, haftada üçten az dışkılama ya da sert, zorlayarak ve tam boşalamama hissiyle dışkılamadır. Çoğu kez lif ve sıvı alımını artırmak, hareket etmek ve tuvalet alışkanlığını düzenlemekle düzelir. İleri yaşta yeni başlayan kabızlık ile kanama, kilo kaybı, kansızlık ya da ailede bağırsak kanseri öyküsü varsa inceleme gerekir.

Yanıtı okuyun

Kalın bağırsak

Makattan kan geliyor. Hemoroid midir, ne zaman önemsemeliyim?

Tuvalet kağıdında ya da klozette parlak kırmızı kanın en sık nedeni hemoroid ve makat çatlağıdır. Yine de makattan gelen kan, incelenmeden hemoroide bağlanmamalıdır; aynı belirti polip, iltihabi bağırsak hastalığı ve kalın bağırsak kanserinde de görülür. Yineleyen kanama, koyu renkli kan, dışkılama düzeninde değişiklik ve 40 yaşın üzerinde olmak incelemeyi gerektirir.

Yanıtı okuyun

05

İnflamatuvar bağırsak hastalıkları

29 soru

İBH hakkında

5 soru

İBH hakkında

İBH bulaşıcı mıdır ve aileme veya eşime geçer mi?

Hayır. İBH bir enfeksiyon değildir; temas, yiyecek ya da cinsel yolla kapılmaz veya başkasına geçmez. Genler aracılığıyla ailelerde görülebilir; bu nedenle yakın bir akrabanın hastalığa yakalanma olasılığı bir miktar daha yüksektir, ama bu bulaşma değil, kalıtsal risktir ve akrabaların çoğu hiçbir zaman İBH geliştirmez.

Yanıtı okuyun

İBH hakkında

İBH ile İBS aynı şey midir ve neden bu kadar sık karıştırılır?

Hayır. İBH (inflamatuar bağırsak hastalığı; örneğin ülseratif kolit ve Crohn) bağırsakta gerçek iltihaba ve görünür hasara yol açar. İBS (huzursuz bağırsak sendromu) ise bağırsağın çalışma biçimiyle ilgili bir bozukluktur; iltihap veya hasar yoktur. Karın ağrısı ve bağırsak alışkanlığında değişiklik gibi belirtileri paylaştıkları için karıştırılırlar, ama tedavileri farklı, ayrı durumlardır.

Yanıtı okuyun

İBH hakkında

İBH ölümcül müdür ve yaşam süremi kısaltır mı?

Çoğu insan için hayır. Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı ömür boyu süren durumlardır, ama kendileri nadiren ölümcüldür ve çoğu kişi uzun bir yaşam bekleyebilir. Ortalamada yaşam süresi, İBH'si olmayanlara göre biraz daha kısa olabilir, ama fark küçüktür ve modern tedaviyle birlikte iyileşmektedir.

Yanıtı okuyun

İBH hakkında

İBH'ye ne sebep olur ve kesin tedavisi (kürü) var mıdır?

Kesin nedeni tam olarak bilinmiyor. İBH, genetik yatkınlığı olan kişilerde bağışıklık sisteminin bağırsakta anormal tepki vermesiyle, çevresel etkenlerin tetiklemesiyle gelişir. Şu anda kesin bir tedavisi (kürü) yoktur, ama tedavi iltihabı kontrol altına alabilir ve uzun remisyon dönemleri sağlayabilir; ülseratif kolitte kolonun cerrahi olarak çıkarılması hastalığı durdurabilir.

Yanıtı okuyun

İBH hakkında

Ülseratif kolit ile Crohn hastalığı arasındaki fark nedir ve biri diğerine dönüşebilir mi?

Ülseratif kolit yalnızca kolonu ve rektumu etkiler; iltihap iç yüzeyde süreklidir. Crohn hastalığı ise sindirim sisteminin herhangi bir bölümünü, yer yer ve bağırsak duvarının tüm kalınlığı boyunca etkileyebilir. Bunlar iki ayrı tanıdır ve biri diğerine dönüşmez; yine de az sayıda kişide tanı sonradan revize edilebilir veya sınıflandırılamayan İBH olarak adlandırılabilir.

Yanıtı okuyun

İBH ve tedavi

5 soru

İBH ve tedavi

Bitkisel veya alternatif kürler İBH'yi tedavi edebilir mi, ilacımı onlarla değiştirebilir miyim?

İBH'yi iyileştirdiği ya da reçeteli ilacınızın yerini güvenle alabildiği kanıtlanmış hiçbir bitkisel ürün, çay veya alternatif terapi yoktur. Bazı tamamlayıcı yaklaşımlar belirtiler veya genel iyilik hali için biraz yardımcı olabilir, ama kanıtlar sınırlıdır ve doğal olması güvenli olduğu anlamına gelmez; bazıları ilaçlarınızla etkileşebilir. İBH derneklerinin net tavsiyesi şudur: her zamanki ilacınızı almaya devam edin ve denemeden önce İBH ekibinize haber verin ki sizin için güvenli olup olmadığını kontrol edebilsinler.

Yanıtı okuyun

İBH ve tedavi

Biyolojik ajanlar bağışıklık sistemimi zayıflatıp beni enfeksiyonlara açık hale getirir mi?

Biyolojik ajanlar, İBH iltihabını yürüten bağışıklık sisteminin belirli bir aşırı aktif bölümünü baskılayarak çalışır; bu yüzden bazı enfeksiyonların riskini artırırlar. Bağışıklığınızı tümüyle çökertmezler. Bu nedenle ekibiniz tedaviye başlamadan önce sizi tarar (tüberküloz testi dahil) ve aşılarınızı güncel tutar. Çoğu kişi için iltihabı kontrol altına almanın yararı, yönetilen bu enfeksiyon riskinden ağır basar.

Yanıtı okuyun

İBH ve tedavi

İlaçlarımı düzenli aldığım halde neden hala atak geçiriyorum?

İlacınızı sadakatle alırken atak geçirmek sinir bozucudur, ama bu başarısız olduğunuz ya da ilacın işe yaramadığı anlamına gelmez. İBH nükseden bir hastalıktır ve hiçbir tedavi atak riskini tümüyle ortadan kaldırmaz. Bir bağırsak enfeksiyonu, bazı ağrı kesiciler (ibuprofen gibi NSAİİ'ler), süregelen stres ya da artık size yeterince güçlü gelmeyen bir tedavi gibi tetikleyiciler bir atağı başlatabilir. Doğru hamle ilacınızı bırakmak değil, bir tetikleyici arayabilecek ve tedavinizi gözden geçirebilecek İBH ekibinizle iletişime geçmektir.

Yanıtı okuyun

İBH ve tedavi

Kortizonun (steroidlerin) uzun vadeli yan etkileri nelerdir ve nasıl azaltılabilir?

Prednizolon gibi steroidler bir atağı hızla yatıştırmakta çok başarılıdır, ama uzun süreli kullanım için değildir. Daha yüksek dozlarda ya da birkaç haftadan uzun süre alındığında kemikleri inceltebilir (osteoporoz), kan şekerini yükseltebilir, enfeksiyon riskini artırabilir ve ruh halini etkileyebilir. İBH ekiplerinin bunları idame ilacı olarak değil, atağı yatıştırmak için kısa bir kür olarak kullanmasının nedeni budur. Ayrıca asla aniden bırakılmamalıdır; doz, tıbbi gözetim altında adım adım azaltılır.

Yanıtı okuyun

İBH ve tedavi

Remisyona girince ilaçlarımı bırakabilir miyim?

Kendinizi tamamen iyi hissetseniz bile İBH ilaçları genellikle yalnızca atağı tedavi etmek için değil, sizi remisyonda tutmak için verilir. İlacı kendi başınıza bırakmak gerçek bir nüks riski taşır: çalışmalar, biyolojik ajanları veya immünomodülatörleri bırakan birçok kişinin bir ila iki yıl içinde atak geçirdiğini gösteriyor. Güvenli yol, dozu asla kendi başınıza bırakmamak ya da değiştirmemektir. Bunu, sizin geçmişinizi değerlendirebilecek ve bazı durumlarda dikkatli, takipli bir azaltma planlayabilecek İBH ekibinizle konuşun.

Yanıtı okuyun

İBH ve beslenme

5 soru

İBH ve beslenme

Alkol ve kahve İBH'yi nasıl etkiler?

Ne alkolün ne de kahvenin İBH'ye yol açtığı gösterilmiştir ve atak tetikledikleri yönündeki kanıt zayıftır. Yine de ikisi de bağırsağı tahriş edebilir ve birçok kişi, özellikle atak sırasında, ishal veya kramp gibi belirtileri kötüleştirdiklerini fark eder. Kahve bağırsağı hızlandırma eğilimindedir, alkol ise kişiye özgü bir tetikleyici olabilir. Bunları kesmeye dair genel bir kural yoktur: mesele, kendi vücudunuzun nasıl tepki verdiğine bağlıdır.

Yanıtı okuyun

İBH ve beslenme

Atak döneminde remisyondakinden farklı mı beslenmeliyim?

Evet ve bu, İBH'de beslenme tavsiyesinin net biçimde ikiye ayrıldığı az sayıdaki durumdan biridir. Atak sırasında birçok kişi daha sade, sindirimi kolay gıdalarla daha iyi olur ve kaba, lifli gıdaları kısa bir süre azaltır. Remisyonda hedef tersine döner: tolere edebildiğiniz kadar çeşitli, geniş ve dengeli bir beslenme ve darlık (striktür) yoksa lifi kısıtlama gereği yoktur. İki dönem de uzun vadede besin grubu çıkarmayı gerektirmez ve bir diyetisyen ikisini de kişiye göre ayarlayabilir.

Yanıtı okuyun

İBH ve beslenme

Neden kilo kaybediyorum ya da vitaminlerim (B12, demir, D vitamini) düşüyor ve bu nasıl düzeltilir?

İBH kilo kaybına ve besin eksikliklerine yol açabilir; çünkü iltihap, atak sırasında daha az yemek ve emilimin bozulması hep aynı yöne çeker. En sık düşenler demir, B12 vitamini ve D vitaminidir. Çözüm tahmin değildir: ekibiniz seviyelerinizi kan testleriyle kontrol eder ve bunları beslenme, takviyeler, demir infüzyonları ya da B12'yi emen bağırsak bölümü etkilendiğinde B12 iğneleriyle düzeltir. Remisyona girince kaybedilen kiloyu geri almak da önemlidir.

Yanıtı okuyun

İBH ve beslenme

Süt ürünleri, glüten veya işlenmiş gıdalar İBH'yi tetikler mi?

Çoğu kişi için süt ürünleri ve glüten İBH'nin iltihabını ne başlatır ne de kötüleştirir. Yine de bazı kişilerde bağırsak belirtilerine yol açabilirler, örneğin sütteki laktoz ya da buğdaydaki lifler; ama bu, iltihapla değil toleransla ilgilidir. Aşırı işlenmiş gıdalar biraz farklıdır: bunları azaltmak genel sağlıklı beslenme önerisine uyar ve yardımcı olabilir. Anahtar, varsayımla koca besin gruplarını çıkarmak yerine kendi toleransınızı bir diyetisyenle test etmektir.

Yanıtı okuyun

İBH ve beslenme

Uymam gereken standart bir İBH diyeti var mı?

İBH'si olan herkes için işe yarayan tek bir diyet yoktur ve hiçbir diyetin atakları güvenilir biçimde önlediği gösterilmemiştir. Birine iyi gelen, bir başkasını rahatsız edebilir. Sabit bir İBH diyeti yerine amaç; taze gıdalara yönelen, aşırı işlenmiş gıdalardan uzaklaşan, kendi tetikleyicilerinize göre ayarlanmış çeşitli ve dengeli bir beslenmedir. Aşırı kısıtlama besin eksikliği riski taşıdığından, en iyi plan tek başınıza değil, İBH ekibiniz veya bir diyetisyenle birlikte kurulur.

Yanıtı okuyun

İBH ve cerrahi

5 soru

İBH ve cerrahi

Ameliyat İBH'yi tedavi eder mi, yoksa tekrarlayabilir mi?

Bu, hangi İBH türüne sahip olduğunuza bağlıdır. Ülseratif kolitte, tüm kalın bağırsağın çıkarılması hastalığı fiilen durdurabilir; çünkü ÜK kolonla sınırlıdır ve kolon gittiğinde kolit geri gelemez. Crohn farklıdır: bağırsağın herhangi bir bölümünü etkileyebilir, bu yüzden ameliyat hastalıklı bölümü çıkarır ama hastalık başka bir yerde tekrarlayabilir. Her iki durumda da bağırsak dışındaki bazı etkiler sürebilir, bu yüzden takip yine de önemlidir.

Yanıtı okuyun

İBH ve cerrahi

İBH ameliyatı sonrası iyileşme nasıldır?

İyileşme; ameliyata ve kapalı mı yoksa açık mı yapıldığına bağlıdır, ama çoğu kişi birkaç günden yaklaşık bir haftaya kadar hastanede kalır ve birkaç hafta içinde normal rutinine döner. Kapalı (laparoskopik) cerrahi genellikle açık cerrahiye göre daha kısa yatış ve daha hızlı iyileşme anlamına gelir. Kademeli olarak toparlanırsınız, ekibiniz beslenme ve aktivite konusunda yol gösterir ve bir stomanız varsa onu yönetmeyi öğrenmek de sürecin bir parçasıdır.

Yanıtı okuyun

İBH ve cerrahi

İBH'de ameliyat ne zaman gerekir?

Ameliyat genellikle ilk adım değildir, ama ilaçlar hastalığı kontrol edemediğinde, bir acil durum olduğunda (şiddetli iltihap, tıkanıklık, delinme veya yoğun kanama gibi) ya da kanser öncesi değişiklikler bulunduğunda gerekli hale gelir. Ülseratif kolitte, belirtiler yaşam kalitesini ciddi etkilediğinde de bir seçenektir; çünkü kolonun çıkarılması hastalığı durdurabilir. Çoğu kişi bu durumda değildir, ama tetikleyicileri bilmek yardımcı olur.

Yanıtı okuyun

İBH ve cerrahi

İBH'de hangi ameliyat türleri kullanılır?

Tek bir ameliyat yoktur. Başlıcaları hastalıklı bağırsağı çıkarır: rezeksiyon bir bölümü alır (Crohn'da yaygın), kolonu çıkarmak (kolektomi) ya da kolon ve rektumu çıkarmak (proktokolektomi) ise ülseratif kolitte daha tipiktir. Ameliyata bağlı olarak bir stomanız olabilir ya da bazı durumlarda ince bağırsaktan yapılan bir J-pouch. Bunların çoğu artık mümkün olduğunda kapalı (laparoskopik) cerrahiyle yapılır.

Yanıtı okuyun

İBH ve cerrahi

J-pouch nedir ve kimler içindir?

J-pouch (ileoanal poş), cerrahın kolon ve rektumu çıkardıktan sonra ince bağırsağın ucundan yaptığı, dışkıyı tutan iç bir hazne (rezervuar) oluşturarak kalıcı bir stoma yerine dışkıyı her zamanki yoldan çıkarmanızı sağlar. Esas olarak ülseratif kolit için bir seçenektir, Crohn'da genellikle uygulanmaz ve çalışan bir anal sfinkter gerektirir. İki ya da üç aşamada yapılır ve yaygın bir sonraki sorun, poşun iltihaplanması olan poşittir.

Yanıtı okuyun

İBH ile günlük yaşam

4 soru

İBH ile günlük yaşam

İBH ile seyahat ederken nelere dikkat etmeliyim?

İBH sizi seyahat etmekten alıkoymak zorunda değil; sadece biraz planlamayı ödüllendirir. Geziye yetecekten fazla ilaç alın, orijinal ambalajında ve el bagajınızda tutun, reçetenizin bir kopyasını ve ilacı yazan kişiden bir mektup taşıyın. İBH ekibinizle önceden, uzaktayken atak geçirirseniz ne yapacağınızı konuşun ve seyahat sigortanızın durumunuzu gerçekten kapsadığından emin olun. Gezide kendinizi gezgin ishaline karşı şişe ya da kaynamış suyla koruyun, tuvalet erişimine göre plan yapın ve sıvı alımınıza özen gösterin. Bu temeller yerindeyse, İBH'li çoğu kişi güvenle seyahat eder.

Yanıtı okuyun

İBH ile günlük yaşam

İBH kaygı ve depresyonla ilişkili mi ve hangi ruh sağlığı desteği var?

Evet, gerçek bir ilişki var ve kendini kötü ya da kaygılı hissetmek kişisel bir zayıflık değil. Araştırmalar, Crohn veya Kolit'li kişilerin kaygı ve depresyonu genel nüfusa göre yaklaşık iki kat daha fazla yaşayabileceğini, hastaların yaklaşık yarısının ise durumun ruh sağlıklarını bir şekilde etkilediğini söylediğini gösteriyor. Ağrı, aciliyet ve belirsizlikle yaşamak yıpratır; bağırsak ve beyin birbirini etkiler. Önemli mesaj şu: bu yaygındır ve tedavi edilebilir. İBH ekibiniz, aile hekiminiz, bir psikolog veya danışman ve konuşma terapileri yardımcı olabilir; bu desteği istemek İBH'ye bakmanın bir parçasıdır, ondan ayrı değil.

Yanıtı okuyun

İBH ile günlük yaşam

İşte veya okulda ani tuvalet ihtiyacıyla nasıl baş ederim ve nereden destek alabilirim?

Ani, acil tuvalet ihtiyacı İBH'nin günlük yaşamdaki en zorlu yanlarından biridir ve bundan utanç duymak tümüyle normaldir. İki şey yardımcı olur: pratik erişim ve bu erişime sahip olma hakkı. En yakın tuvaletin nerede olduğunu bilmek, çıkışa yakın oturmak ve acil erişime ihtiyaç duyduğunuzu açıklayan bir kart taşımak, ani bir durumda yakalanma korkusunun bir kısmını alabilir. İşte veya okulda durumunuzu açıklamak zorunda değilsiniz, ama açıklarsanız sınırsız tuvalet molası ya da tuvalete yakın bir masa gibi makul düzenlemeler isteyebilirsiniz. Ayrıca duygusal yükü tek başınıza taşımanız gerekmiyor; İBH ekibinizden veya bir danışmandan destek almak bakımın bir parçasıdır.

Yanıtı okuyun

İBH ile günlük yaşam

Stres tek başına İBH'yi başlatabilir mi ve ataklarla ilişkisi nedir?

Stres İBH'ye neden olmaz. Hastalık; endişeden ya da zorlu bir hayattan değil, bağışıklık, genetik ve çevresel etkenlerin bir karışımından doğar. Stresin yapabildiği şey, var olan belirtileri kötüleştirmek ve atak olasılığını artırmaktır; önemli olması bu yüzdendir. İlişki çift yönlüdür: öngörülemez bir bağırsak hastalığıyla yaşamak başlı başına streslidir, dolayısıyla stres ve belirtiler birbirini besleyebilir. Hayattan tüm stresi çıkaramazsınız, ama onu yönetmeyi öğrenmek ve ağır geldiğinde destek almak, ilacınızın yanında İBH'ye bakmanın makul bir parçasıdır.

Yanıtı okuyun

İBH ile gelecek

5 soru

İBH ile gelecek

Çocuğum İBH'yi benden kalıtım yoluyla alır mı?

İBH'li bir ebeveynin çocuklarının çoğu hiçbir zaman hastalığa yakalanmaz. İBH, tek bozuk bir gen gibi aktarılmaz; bunun yerine ailelerde artmış bir eğilim olarak görülür. Yakın bir akrabada İBH bulunması bilinen en güçlü risk etkenidir ve İBH'li kişilerin yüzde 5 ila 20'sinin İBH'si olan bir ebeveyni, kardeşi ya da çocuğu vardır. Ama genler hikayenin yalnızca bir parçasıdır; bağışıklık sistemi ve çevreyle birlikte çalışır, dolayısıyla aile bağı olasılığı yükseltir ama kesinleştirmez. Gebelik öncesinde bir çocuğun genlerini değiştirmek için yapabileceğiniz bir şey yoktur ve aile öyküsü çocuk sahibi olmaktan kaçınmak için bir neden değildir.

Yanıtı okuyun

İBH ile gelecek

Eklem, göz ve cilt sorunlarım İBH'mle ilişkili mi?

Çoğu zaman ilişkilidir. İBH yalnızca bağırsağın değil, tüm bağışıklık sisteminin bir hastalığıdır; bu yüzden vücudun başka yerlerinde de ortaya çıkabilir. En sık görüldüğü yerler eklemler, gözler ve cilttir. Bu dış belirtiler genellikle bir atak sırasında belirir ve bağırsak iltihabı tedavi edildikçe yatışma eğilimindedir; bazen de bağırsak belirtilerinden önce ortaya çıkabilir. Çoğu yönetilebilir, ama bazıları hızlı dikkat gerektirir; özellikle göz iltihabı, çünkü bazı göz durumları tedavi edilmezse görmeyi tehdit edebilir. Yeni eklem, göz ya da cilt sorunlarını İBH ekibinize söylemek her zaman değerlidir; böylece bağlantıları kurabilirler.

Yanıtı okuyun

İBH ile gelecek

İBH bağırsak kanseri riskimi artırır mı ve ne sıklıkla kolonoskopi olmalıyım?

Kolondaki uzun süreli iltihaplanma bağırsak kanseri riskini artırır, ama bunu doğru ölçekte tutmak gerekir: İBH'li çoğu kişi hiçbir zaman kansere yakalanmaz. Risk, kolit kolonun büyük kısmını etkilediğinde ve yıllardır var olduğunda daha yüksektir; hastalığı kolonu tutmayan kişilerde ise daha düşüktür. İç rahatlatıcı kısım, bu riskin yönetiliyor olmasıdır. Daha yüksek riskli kişilere, bireysel risk etkenlerine göre genellikle bir ila üç yılda bir düzenli bir tarama kolonoskopisi önerilir; bu da erken değişiklikleri sorun haline gelmeden çok önce yakalayabilir.

Yanıtı okuyun

İBH ile gelecek

İBH çocuk sahibi olmayı zorlaştırır mı?

Çoğu kişi için hayır. Crohn veya Kolit remisyondayken doğurganlığınız genellikle herkesinkiyle benzerdir. Doğurganlık daha çok hastalık aktifken düşme eğilimindedir; bu, bebek denemeden önce remisyonu hedeflemenin iyi nedenlerinden biridir. Bazı özel durumlar önemlidir: ileo-anal poş gibi pelvik bir ameliyat kadınlarda gebe kalmayı zorlaştırabilir ve sülfasalazin ilacı bir erkeğin sperm sayısını düşürebilir; ancak bu, ilacı bıraktıktan birkaç ay sonra geri döner. Bunların hiçbiri çocuk sahibi olmanın imkansız olduğu anlamına gelmez; birkaç ay önceden İBH ekibinizle planlamaya değer demektir.

Yanıtı okuyun

İBH ile gelecek

İBH ilaçlarım gebelikte güvenli mi, yoksa bebeğe zarar verir mi?

Bu en yaygın korkulardan biridir ve genel mesaj sizi şaşırtabilir: çoğu kişi için, İBH ilacını gebelik boyunca sürdürmek, onu bırakmaktan bebek için daha güvenlidir. Çünkü gebelikte bir atak gerçek riskler taşır; bu yüzden hastalığı sakin tutmak genellikle ikinizi de korur. Birçok İBH ilacı gebelikle uyumlu kabul edilir, ama hepsi değil. Birkaçından kaçınılmalıdır; en açık örnek, doğum kusurlarına yol açabilen ve gebe kalmadan epey önce bırakılması gereken metotreksattır. Hangi ilaçları sürdüreceğiniz, değiştireceğiniz ya da bırakacağınız, kendi başınıza değil, denemeye başlamadan önce İBH ekibinizle verilecek bir karardır.

Yanıtı okuyun

06

Endoskopik incelemeler

2 soru

Endoskopik incelemeler

Kolonoskopiye nasıl hazırlanmalıyım?

Kolonoskopinin başarısı bağırsağın ne kadar temiz olduğuna bağlıdır. Hazırlık üç adımdır: işlemden birkaç gün önce posasız beslenmeye geçmek, bir gün önce yalnızca berrak sıvılar almak ve verilen bağırsak temizleme ilacını tarif edildiği gibi, mümkünse iki bölüm halinde içmek. Kan sulandırıcı, diyabet ilacı ve demir kullanıyorsanız önceden bildirmeniz gerekir.

Yanıtı okuyun

Endoskopik incelemeler

Gastroskopi nasıl yapılır, uyutulacak mıyım?

Gastroskopi, ağızdan ilerletilen ince ve bükülebilir bir kamerayla yemek borusu, mide ve onikiparmak bağırsağının incelenmesidir. Altı ila sekiz saatlik açlık yeterlidir, işlem beş ila on dakika sürer. Boğaz spreyi ile ya da damardan verilen sakinleştirici ilaçla (sedasyon) yapılabilir. Sedasyon genel anestezi değildir; o gün araç kullanılmaz ve yanınızda bir yakınınız olmalıdır.

Yanıtı okuyun