Sürekli kabızlık çekiyorum. Ne yapabilirim, ne zaman incelenmeli?
Normal dışkılama sıklığı günde üç ile haftada üç arasında değişir; her gün tuvalete çıkmamak kabızlık değildir. Kabızlık; haftada üçten az dışkılama, sert ya da topak topak dışkı, ıkınma gereği, tam boşalamama ya da tıkanma hissi demektir.
En sık nedenler
- Lif ve sıvı alımının azlığı, hareketsizlik
- Tuvalet ihtiyacını erteleme alışkanlığı
- İlaçlar: demir hapları, kodein içeren ağrı kesiciler, bazı tansiyon, depresyon ve mesane ilaçları, alüminyumlu mide ilaçları
- İrritabl bağırsak sendromu, tiroit bezinin az çalışması, diyabet
- Gebelik, yolculuk, düzen değişikliği
- Dışkılama sırasında pelvis tabanı kaslarının gevşeyememesi
İşe yarayan adımlar
- Lifi yavaş yavaş artırın. Hedef günde 25 ila 30 gramdır: sebze, meyve (kabuğuyla), kuru baklagil, yulaf, tam tahıl. Birden artırmak gaz ve şişkinlik yapar; iki üç haftaya yayın.
- Yeterli sıvı. Lif, suyla birlikte çalışır.
- Hareket. Günlük yürüyüş bağırsak hareketlerini artırır.
- Düzenli zaman. Bağırsak en etkin sabah ve yemek sonrasında çalışır. Kahvaltıdan sonra acele etmeden tuvalete oturun, ihtiyacı ertelemeyin.
- Oturuş. Ayakların altına küçük bir tabure koyup dizleri kalça hizasının üstüne çıkarmak ve hafif öne eğilmek boşalmayı kolaylaştırır.
- Kuru erik, kuru kayısı, kivi birçok kişide yardımcıdır.
İlaç gerektiğinde
Yaşam düzeni yetmezse ilk seçenek genellikle dışkıyı yumuşatan, suyu bağırsakta tutan ilaçlardır (makrogol, laktuloz) ve uzun süre güvenle kullanılabilir. Bağırsağı uyaran müshiller (sinameki, bisakodil) kısa süreli ve gerektikçe kullanım içindir. "Bağırsak tembelleşir" korkusuyla tedaviden kaçınmak gerekmez, ama sürekli ihtiyaç duyuyorsanız nedeni araştırılmalıdır.
İnceleme gerektiren durumlar
- İleri yaşta yeni başlayan ya da giderek artan kabızlık
- Dışkıda kan, siyah dışkı
- İstemsiz kilo kaybı, kansızlık
- Dışkının kalem gibi incelmesi
- Ailede kalın bağırsak kanseri ya da inflamatuvar bağırsak hastalığı
- Tedaviye yanıtsızlık
Gaz ve dışkı çıkaramama ile birlikte şiddetli karın ağrısı, şişlik ve kusma bağırsak tıkanıklığı belirtisi olabilir, acil başvuru gerekir.
Kabızlığın nedeni ve uygun tedavi, kullandığınız ilaçlara ve eşlik eden yakınmalarınıza göre size özel belirlenir.