Pankreasımda kist görüldü. Endişelenmeli miyim?
Görüntüleme yöntemleri geliştikçe pankreasta tesadüfen kist saptanması olağan hale geldi. Kist, içi sıvı dolu bir kesecik demektir. İleri yaştaki kişilerin hatırı sayılır bir bölümünde küçük pankreas kistleri bulunur ve büyük çoğunluğu hiçbir zaman sorun çıkarmaz. Rapordaki "kist" sözcüğü kanser anlamına gelmez.
Hepsi aynı değildir
- Yalancı kist (psödokist): geçirilmiş pankreatitin ardından oluşan sıvı birikimidir. Tümör değildir, çoğu kendiliğinden küçülür.
- Seröz kist: iyi huyludur, kansere dönüşmesi beklenmez.
- Müsin içeren kistler (pankreas kanalından kaynaklanan IPMN ve müsinöz kistik tümör): çoğu yıllarca değişmeden kalır, ancak bir bölümü zamanla kötü huylu değişim gösterebilir. İzlemin amacı bu küçük grubu zamanında ayırt etmektir.
Nasıl değerlendirilir
İlk adım çoğunlukla MR ve MR kolanjiyopankreatografi ile kistin boyutuna, duvarına ve pankreas kanalıyla ilişkisine bakmaktır. Daha yakından bakmak gerekirse endoskopik ultrason yapılır; bu işlem sırasında ince bir iğneyle kist sıvısından örnek alınabilir.
Yakından bakmayı gerektiren özellikler
- Kistin 3 santimetre ve üzerinde olması ya da izlemde hızla büyümesi
- Duvarında katı bir bölüm ya da kalınlaşma
- Ana pankreas kanalında genişleme
- Kiste bağlı sarılık ya da pankreatit atağı
- Yeni ortaya çıkan diyabet, açıklanamayan kilo kaybı
Bu özelliklerin hiçbiri yoksa kist belirli aralıklarla, genellikle MR ile izlenir. Aralık başlangıçta altı ay ile bir yıl arasındadır; kist değişmedikçe açılır.
Ameliyat
Kistlerin çoğunda gerekmez. Pankreas ameliyatları büyük ameliyatlardır; karar, kistin özellikleri ile kişinin yaşı ve genel sağlığı birlikte tartılarak, deneyimli bir ekipte verilir.
Sizin yapabilecekleriniz
Sigarayı bırakmak pankreas için yapılabilecek en değerli şeydir. İzlem randevularını aksatmamak, bu konudaki asıl güvencedir. Gözlerde sararma, sırta vuran yeni bir karın ağrısı ya da hızlı kilo kaybı olursa izlem tarihini beklemeden başvurun.
Kistin türü, izlem aralığı ve ileri inceleme gereği her hastada ayrı değerlendirilir.