Safra kesemde taş çıktı. Ameliyat olmam şart mı?
Safra kesesi, karaciğerin ürettiği safrayı depolayan küçük bir kesedir. İçindeki safranın bileşimi bozulduğunda taş oluşur. Yetişkinlerin azımsanmayacak bir bölümünde safra taşı vardır; kadınlarda, ileri yaşta, fazla kiloda, hızlı kilo verenlerde ve gebelikten sonra daha sık görülür.
Taşların çoğu sessizdir
Başka bir nedenle yapılan ultrasonda rastlanan ve hiç belirti vermeyen taş için genellikle ameliyat önerilmez. Bu kişilerin çoğunda yıllar içinde de sorun çıkmaz.
Tipik safra ağrısı nasıldır
- Karnın sağ üst kısmında ya da mide bölgesinde, sırta ve sağ kürek kemiğine yayılabilen ağrı
- Çoğu kez yağlı ya da ağır bir yemekten sonra, sıklıkla gece başlar
- Yarım saatten birkaç saate kadar sürer, sonra geçer
- Bulantı ve kusma eşlik edebilir
Şişkinlik, geğirme ve hazımsızlık tek başına taşa bağlanmaz; bu yakınmalar ameliyattan sonra da sürebilir. Karar verirken bu ayrım önemlidir.
Ne zaman ameliyat önerilir
- Tipik ağrı atakları başladıysa (ataklar genellikle yineler)
- Safra kesesi iltihabı (kolesistit) geçirildiyse
- Taş ana safra kanalına düşüp sarılığa ya da pankreatite yol açtıysa
Ameliyat günümüzde hemen her zaman kapalı (laparoskopik) yöntemle yapılır; çoğu kişi ertesi gün evine döner. Taş ana safra kanalındaysa önce ERCP ile çıkarılır.
Safra kesesi olmadan yaşam
Safra üretimi karaciğerde sürer, yalnızca depolanmadan doğrudan bağırsağa akar. Sindirim normal devam eder ve kalıcı bir diyet gerekmez. Az sayıda kişide ilk aylarda yağlı yemekten sonra yumuşak dışkılama olabilir, çoğunlukla kendiliğinden düzelir.
Taş eritici ilaçlar yalnızca çok seçilmiş hastalarda işe yarar, etkisi yavaştır ve ilaç kesilince taş yeniden oluşur. Bitkisel "taş düşürme" kürlerinin yararı gösterilmemiştir, taşın kanala düşmesine yol açabilir.
Acil durumlar
Birkaç saatte geçmeyen şiddetli ağrı, ateş ve titreme, gözlerde ve ciltte sararma, idrarın koyulaşması, dışkı renginin açılması beklemeden başvurmayı gerektirir.
Ameliyat kararı, yakınmalarınıza, taşın yol açtığı sorunlara ve genel sağlık durumunuza göre size özel verilir.