Hazımsızlık ve şişkinlik ne zaman ciddiye alınmalı?
Hazımsızlık (dispepsi) bir hastalık adı değil, bir yakınma kümesidir: yemekten sonra rahatsız edici dolgunluk, birkaç lokmada doyma, mide bölgesinde ağrı ya da yanma, şişkinlik, geğirme, bulantı.
Çoğu kez neden bulunamaz
İncelenen kişilerin büyük bölümünde ülser, tümör ya da başka bir yapısal neden saptanmaz. Buna fonksiyonel dispepsi denir. Mide sağlam görünür, ama boşalması, gerilmeye duyarlılığı ve bağırsak ile beyin arasındaki iletişim farklı çalışır. Yakınma gerçektir, yalnızca tetkiklerde görünmez. Stres ve uykusuzluk dönemlerinde artması tipiktir.
Altında yatabilen nedenler
- Reflü, gastrit ve ülser
- Helicobacter pylori
- Ağrı kesiciler, demir hapları, bazı antibiyotik ve diyabet ilaçları
- Safra taşı, çölyak hastalığı, laktoz intoleransı
- Seyrek olarak mide kanseri
Uyarı belirtileri
Şunlardan biri varsa beklemeden değerlendirme ve çoğu kez gastroskopi gerekir:
- Yakınmaların ileri yaşta ilk kez başlaması
- İstemsiz kilo kaybı, iştah kaybı
- Yutma güçlüğü, inatçı kusma
- Kansızlık, kanlı kusma ya da siyah dışkı
- Ailede mide kanseri öyküsü
Kendi başınıza yapabilecekleriniz
- Az ve sık yiyin, hızlı yemeyin, yatmadan önceki üç saatte yemeyin.
- Yağlı ve ağır öğünleri, gazlı içecekleri, fazla kahve ve alkolü azaltın.
- Sigara yakınmaları belirgin biçimde artırır.
- Gereksiz ağrı kesici kullanmayın.
- Hangi yiyeceğin dokunduğunu görmek için iki hafta kısa bir günlük tutun. Geniş yasak listeleri çoğu kez yarardan çok kaygı üretir.
Uyarı belirtisi olmayan genç kişilerde genellikle önce Helicobacter pylori testi yapılır ya da kısa süreli asit baskılayıcı tedavi denenir.
Hazımsızlığın nedeni kişiden kişiye değişir; hangi incelemenin gerektiği yaşınıza ve belirtilerinize göre belirlenir.