Gastrit ile ülser aynı şey mi, neden olur?
İki sözcük günlük dilde birbirinin yerine kullanılır, ama tıpta farklı şeyleri anlatır.
- Gastrit, mide iç yüzeyini döşeyen tabakanın iltihabıdır. Çoğu kişide hiç belirti vermez.
- Ülser, mide ya da onikiparmak bağırsağı duvarında asidin açtığı, daha derin bir yaradır.
İki ana neden
Ülserlerin büyük çoğunluğunun arkasında iki neden vardır:
- Helicobacter pylori adlı bakteri. Mide yüzeyine yerleşir ve koruyucu tabakayı zayıflatır.
- Ağrı kesici ve romatizma ilaçları (aspirin, ibuprofen, naproksen, diklofenak gibi). Düzenli kullanım, ileri yaş ve kan sulandırıcıyla birlikte kullanım riski artırır.
Sigara ve alkol iyileşmeyi geciktirir. Stres ve acılı yemek ülser yapmaz; var olan yakınmayı artırabilir, o kadar.
Belirtiler
En tipik yakınma, midenin üst kısmında kemirici ya da yanıcı ağrıdır. Onikiparmak bağırsağı ülserinde ağrı çoğu kez açken ve gece gelir, yemekle hafifler; mide ülserinde yemekle artabilir. Şişkinlik, bulantı, erken doyma eşlik edebilir. Bazı ülserler, özellikle ağrı kesici kullananlarda, kanayana kadar hiç belirti vermez.
Tanı ve tedavi
Kesin tanı gastroskopi ile konur; işlem sırasında bakteri için örnek de alınabilir. Tedavinin üç ayağı vardır: asidi baskılayan ilaçlar, bakteri varsa onu yok eden antibiyotik kürü ve mümkünse soruna yol açan ağrı kesicinin kesilmesi. Doğru tedaviyle ülserlerin çoğu birkaç haftada kapanır. Mide ülserinde iyileşmeyi görmek için kontrol gastroskopisi istenebilir.
Acil durumlar
Kanlı ya da kahve telvesi gibi kusma, siyah katran gibi dışkı, ani başlayan ve tahta gibi sertleşen şiddetli karın ağrısı, baş dönmesi ve bayılma hissi kanama ya da delinme belirtisi olabilir. Beklemeden acile başvurun.
Ülserin nedeni ve tedavi süresi her hastada ayrı değerlendirilir.