Hepatit
Hepatit, karaciğerin iltihaplanması demektir. Sözcük tek bir hastalığı değil, birçok farklı nedene bağlı ortak bir tabloyu anlatır. Akut hepatit altı aydan kısa sürer ve çoğu kez tümüyle iyileşir. Kronik hepatit altı aydan uzun sürer, çoğunlukla sessizdir ve yıllar içinde siroza ilerleyebilir.
Viral hepatitler
| Tür | Bulaşma | Kronikleşir mi | Aşı |
|---|---|---|---|
| Hepatit A | Kirli su ve gıda | Hayır | Var |
| Hepatit B | Kan, cinsel temas, anneden bebeğe | Evet, özellikle bebeklikte alınırsa | Var |
| Hepatit C | Kan | Evet, çoğunlukla | Yok |
| Hepatit D | Kan; yalnızca hepatit B taşıyanlarda | Evet | Hepatit B aşısı korur |
| Hepatit E | Kirli su, az pişmiş et | Genellikle hayır | Yaygın kullanımda yok |
- Hepatit B ilaçla baskılanır ve kontrol altında tutulur. Ayrıntı için hepatit B taşıyıcılığı yazısına bakabilirsiniz.
- Hepatit C için aşı yoktur, ancak günümüzde 8 ila 12 hafta ağızdan alınan tabletlerle hastaların büyük çoğunluğunda virüs tümüyle temizlenir.
Virüs dışı nedenler
- Alkol
- İlaçlar ve bitkisel ürünler, takviyeler
- Yağlı karaciğer hastalığının iltihaplı biçimi
- Otoimmün hepatit: bağışıklık sisteminin karaciğer hücrelerine saldırması; kortizon ve bağışıklık baskılayıcı ilaçlarla tedavi edilir
Belirtiler
Akut hepatitte halsizlik, iştahsızlık, bulantı, sağ üst karında rahatsızlık, idrar renginde koyulaşma ve sarılık görülebilir. Kronik hepatit çoğu kez hiçbir belirti vermez ve rutin kan tahlilinde enzim yüksekliğiyle fark edilir.
Kimler test yaptırmalı
Hepatit B ve C testi basit bir kan tahlilidir. Ailesinde hepatit olanlar, geçmişte kan nakli ya da ameliyat geçirenler, diyaliz hastaları, karaciğer enzimi yüksek çıkanlar, gebeler ve bağışıklığı baskılayan tedavi başlanacak kişiler mutlaka test edilmelidir. Yetişkinlerin yaşamında en az bir kez test yaptırması yararlıdır.
Hepatitin nedeni, evresi ve tedavi gereği her hastada ayrı değerlendirilir.